wrapper

Хабарҳо

ИОМДОА

ИОМДОА

Аз COVID–19 чӣ сабақ бояд гирифт?

 
Ин ҷаҳонро нигар ба чашми хирад,
Не бад-он чашм, к-андар ӯ нигарӣ.
Ҳамчу дарёст в-аз накӯкорӣ,
Киштие соз, то бад-он гузарӣ.

Имрӯзҳо тамоми ақсои оламро вабои наслкӯш ва парешонкунандаи  асри мо зери номи COVID–19 фаро гирифтааст. Вуҷуди он ҳамаро ба хастагиву костагӣ овард, ки бояд донишмандону олимон омилҳову сабабҳои онро пайдо карда, роҳҳои пешгириро барои башарият тавсия диҳанд. Ҳамин буд, ки баъди пайдоиши он табибон барои кӯмаки аҳли башар ҷоннисориҳо карда, барои солимии онҳо шабу рӯз муборизаҳо бурданд ва дасти мадад расониданд, ки ин амал то имрӯз ҳам идома дорад. Бо вуҷуди ҳамаи ин саволе ба миён меояд, ки аз COVID–19 чӣ метавон сабақ гирифт, то худро аз бӯҳронҳои оянда нигоҳ бидорем.
Чанд вақт пеш ин савол дар форуми гуфтугӯи Академияи Австрия бо даъвати коршиносони соҳаҳои гуногун мавриди баррасӣ ва ҳаллу фасл қарор гирифта буд. Дар мубоҳиса бештар паҳлуҳои гуногуни хурӯҷи вабои аср ва мушкилоту буҳронҳои он баррасӣ гардида, роҳҳои читавр муомила бо он низ тавсия дода шуд. Олимони соҳа ба ин назар расиданд, ки моделҳои дидгоҳҳои математикӣ, тиббӣ, илмӣ ва амалӣ барои ҷилавгирӣ аз паҳншавии он бояд хуб истифода шавад, то асароти он болои мардум ва ҷомеа ва паёмадҳои иқтисодии он шинохта шаванд.
Бояд дониста бошем, ки хурӯҷи он боиси авҷи муомилаҳои нави сиёсӣ хоҳад шуд, ки кишварҳои рӯ ба рӯшд бештар аз он таъсирпазир мегарданд. Коршиносони соҳаро зарӯр аст, то омилҳо ва сабабҳои онро ҷӯстуҷӯ карда, тавсияҳои хубро барои раҳои аз буҳронҳо ва авоқиби вахими он дода шавад.
Президенти Академияи Австрия Антон Зелингер чунин назар дорад, ки илм ба танҳоиаш наметавонад ҷавоби қаноатбахши оддиро фароҳам созад. Зеро ҳар қисмати дониши навин сабаби эҷоди ашёи номаълум мегардад ва ҳар ҷавоб саволи наверо ба вуҷуд меорад. Ӯ ба ин андеша аст, ки илм метавонад олим, фактҳо ва таҳлилҳо эҷод кунад, вале он наметавонад сиёсатмадоронро аз қабули қарорҳо дар ҳолати муайян  сабукӣ диҳад. Маҳз ҳамин чиз мубоҳиса ва муколимаи илм ва сиёсатро муҳим месозад.
Олимони соҳа қайд карданд, ки COVID–19 нишон дод, ки дар як муддати кӯтоҳ олимон чӣ карда тавонистанд ва дар оянда чӣ нақшаҳо дошта бошанд. Он сабаби роҳҳои шинохти байни миллатҳо шуд, то тавонанд муштарак барои раҳоӣ аз он дастаҷамъона мубориза бибаранд ва ғолиб гарданд. Пайдо шудани вирус омили он шуд, ки масоили ҳуқуқӣ ва роҳҳои мубориза бо чунин вабои аср омӯхта ва мавриди амал қарор гирифтанд.
Дар хулоса, олимон қайд карданд, ки барои идомаи мубориза бо чунин вабои аср, бояд аз маълумот ё додаҳои муқоисавӣ ва системаи иқтисодӣ устувор истифода кард, то мардум аз буҳрон эмин монанд ва ба таҳлука наафтанд. Ҳамаи он бори дигар олимонро водор кард, то барои солимии ҷомеа ва беҳбудии зиндагии мардуми сайёра моделҳо ва системҳои хуберо фароҳам созанд ва дониши худро барои ҷилавгирӣ аз буҳронҳои баъдӣ  сайқал дода, барои рушди ҷомеа талошҳо намоянд, то муҳити солимро барои инсонҳо фароҳам оваранд.
Бо чунин баррасиҳо метавон чунин хулосабарориҳо кард, ки хурӯҷи COVID–19 сабаб шуд, мо ки инсонҳо бедору ҳушёр бошем ва аз вазоифу корҳои худ ғофил набуда, барои инсоният софдилона, одилона, боҳирона ва бародарона хидмат намоем.
 
Мирсаид Раҳмонов,
ходими илмии
Институти Осиё ва Аврупои АМИТ
Муфассал ...

Аврупоиён шигифтаи осори Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ ҳастанд

Ҷалолуддини Румӣ аз нобиғагони назми классикии тоҷику форс буда, дар эҷоди суханварӣ дар дунёи Аврупо ҳамчун “пайғамбари беҳамтои кишвари ишқу зебоӣ” шинохта шудааст. Маснади ин суханофарини базми ишқ ба дараҷае воло ва шӯри каломи ҷонофаринаш он қадар сеҳрангез аст, ки номаш мояи орзу ва шеъраш боиси базму тараб будааст. Чакидаҳои қалами сеҳрнигори Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ шуҳрат ва аҳамияти ҷаҳонии адабиёти тоҷикро боз ҳам афзунтар ва ангезаҳои руҳонии тамаддуни башарро боз ҳам рангинтару ғанитар гардонидааст. Омӯзиши осори Мавлавии Румро дар Аврупо асосан дар охирҳои қарни XVIII оғоз кардаанд. Пажӯҳишгарони олмонизабони Аврупо Ҳаммер фон Пургштал, Фридрих Рюккерт, Ёҳан Волфганг фон Гёте, Теодор Нёлдеке, Карл Брокелманн ва махсусан Анна Марии Шиммел саҳми зиёде дар шинохти осори Мавлавӣ дар Аврупо ва дар мутолиаи ислом ва тарҷумаи китоби муқаддаси “Қуръон” ба забонҳои аврупоӣ гузоштаанд. Муфассал ...

Андар шеваи дарки маънои шеър

Шеър, хоса шеъри ғиноӣ, зодаи хаёлу илҳоми ногаҳонии шоири асилест, ки падидаҳои офаринишро мутобиқи завқи вежаи хеш бозшиносӣ карда, онҳоро дар густараи забон ғолибан ба гунае мавзуну муқаффо рақам мезанад, ки мухотаби ӯ бо хондани он ба дарку бардошти зебоишиносонаи шоир аз падидаҳои ҳастӣ даст меёбад. Муҳаммадтақии Баҳор мегӯяд, ки «шеъре, ки мақсуди мост, шеърест, ки аз димоғи шоире лоиқ ва дар як вақти озод ва ё ба вақти торике дар буҳбуҳаи эҳсосот ва тарокуми авотифи гуногун ва дар як ҳоли ҳаяҷонӣ гуфта шавад»[5, c. 931]. Ҳар андоза диди шоир ҳунармандона бошад ва ҳар андоза ҳусни баёнаш нозук, ба ҳамон андоза шеъраш дар сатҳи писандида, чи аз назари сурат ва чи аз нигоҳи маъно, ба забон меояд ва ба дили мухотабаш менишинад.

Муфассал ...
 

Дар бораи мо

 Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупо муассисаи навтаъсиси илмӣ-тадқиқотӣ буда, он бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 октябри соли 2016 №466 дар сохтори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил шудааст. Институти мазкур ягона муассисаи илмиест, ки ба омӯзиши сиёсат, иқтисоди ҷаҳон, афкори иҷтимоӣ, забон, адабиёт, таърих, ҷунбишҳои динию идеологӣ ва сиёсӣ, низоъҳои минтақавӣ дар кишварҳои Осиё, Аврупо ва Америка машғул мебошад. 

Самтҳои ҳамкорӣ

  • таҳқиқ ва таҳлили масъалаҳои вобаста ба сиёсат, иқтисодиёт, иҷтимоиёт, тамаддун, фарҳанг ва забони кишварҳои хориҷӣ аз нигоҳи илми муосир;
  • омӯзиши масъалаи рушди иҷтимоӣ-сиёсӣ, сохтори идоракунӣ, сисёсати инноватсионии давлатҳои хориҷӣ;
  • ташкили конференсияҳои илмӣ, семинарҳо ва мизҳои мудаввар дар мавзӯъҳои гуногун;
  • ташкили курсҳои кӯтоҳмуддат ва дарозмуддати забономӯзӣ.
http://www.zoofirma.ru/