Равандҳои мураккаби геополитикии охири асри ХХ ва оғози асри XXI собит месозанд, ки устувории сохтории давлатҳои миллӣ мустақиман ба сатҳи ҳамбастагии дохилӣ ва масунияти мафкуравии ҷомеа вобаста аст. Барои Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки пас аз касби Истиқлолияти давлатӣ ба гирдоби ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ кашида шуд, Ваҳдати миллӣ на танҳо як падидаи сиёсию дипломатӣ, балки меҳвари калидии ҳастии миллат ва бозсозии низоми давлатдорӣ гардид. Таҳлили амиқи ин масири мураккаби хронологӣ нишон медиҳад, ки модели сулҳофаринии Тоҷикистон дар сиёсатшиносии муқоисавӣ ва амалияи байналмилалии ҳалли низоъҳо соҳиби мақоми хос ва беназир аст. Ин нодирии моделро метавон дар се меҳвари асосии ниҳодӣ, ҳуқуқӣ ва стратегӣ хулоса ва таҳлил намуд.

Яке аз хусусиятҳои калидии модели сулҳи Тоҷикистон, унсури инклюзивӣ ё фарогирии иҷтимоии он мебошад. Раванди оштии миллӣ танҳо бо созишномаҳои сатҳи болоии элитаҳои сиёсӣ маҳдуд нагардида, балки заминаҳои васеи ҷомеаро фаро гирифт. Тавассути ниҳодҳои шаҳрвандӣ, аз ҷумла созишномаҳои таърихии «Аҳдномаи ризоияти ҷомеаи Тоҷикистон»      (ин ҳуҷҷати сиёсию ҳуқуқӣ 9 марти соли 1996 дар шаҳри Душанбе ба имзо расида буд) ва таъсиси «Шӯрои ҷамъияти Ҷумҳурии Тоҷикистон» (9 апрели соли 1996), гурӯҳҳои мухталифи иҷтимоӣ ва созмонҳои ғайриҳукуматӣ ба ин раванд ворид карда шуданд. Мақсади таъсиси ин ниҳодҳо даст кашидан аз зӯроварӣ барои расидан ба ҳокимият, эътирофи Конститутсия ва эҷоди заминаи муколамаи озод буд. Ин равиш паҳнои иҷтимоии сулҳро таъмин намуда, кафолат дод, ки созишномаҳои сиёсӣ аз ҷониби гурӯҳҳои васеи мардум дастгирӣ ёбанд ва сулҳ ба як ҷараёни умумимиллӣ табдил ёбад.

Ҳамзамон, қонунияти сохторӣ ва гузариши легитимии ҳуқуқӣ устувории давлатро ҳифз намуд. Вижагии калидии модели сулҳи тоҷикон дар он аст, ки тамоми қарору созишномаҳои Комиссияи оштии миллӣ (КОМ) берун аз фазои ҳуқуқии кишвар намонданд. Ин ҳуҷҷатҳо тавассути Парламенти расмии кишвар баррасӣ, тасдиқ ва қонунӣ (легитимизатсия) карда мешуданд. Ин механизми ҳуқуқӣ фалаҷ шудан ва фурӯпошии сохтори конститутсионӣ ва низоми қонунгузории давлатро пешгирӣ намуд. Ҳокимият тавонист устувории институтсионалии худро ҳатто дар давраи гузариши шадиди сиёсӣ ҳифз кунад.

Дар амалияи ҷаҳонии ҳалли низоъҳои дохилӣ, одатан танҳо модели «демобилизатсия», яъне халъи силоҳ ва пароканда кардани оппозитсияи мусаллаҳ истифода мешавад, ки ин усул аксар вақт боис ба оғози мавҷҳои нави ҷанги чирикӣ (партизанӣ) мегардад. Тоҷикистон модели тамоман дигар ва нодир – ҳамгирои (интегратсияи) сохтории қисматҳои мусаллаҳи оппозитсияро ба вуҷуд овард. Ин раванд тавассути квотаи 30-фоиза ва ҳамгироии низомию сиёсии намояндагони оппозитсияи собиқ ба сохторҳои расмии ҳукуматӣ, мақомоти иҷроия ва ниҳодҳои қудратӣ амалӣ шуд. Аз нуқтаи назари таъсири стратегӣ, ин иқдом иқтидори деструктивии (харобиовари) низомиро ба низоми конструктивии (бунёдкоронаи) давлатсозӣ табдил дод ва хатари дубора сар задани ҷанги шаҳрвандиро аз байн бурд. Маҳз ҳамин заминаи устувор ва мутавозини ниҳодӣ имкон дод, ки Ваҳдати миллӣ аз як ҳуҷҷати сиёсӣ-дипломатӣ ба меҳвари асосии суботи геополитикӣ, амнияти минтақавӣ ва рушди сохтории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асри XXI табдил ёбад.

Таҳлили равандҳои сиёсии ин марҳила нишон медиҳад, ки омили субъективии роҳбарӣ ва иродаи сиёсӣ дар гузариш аз марҳилаи низоъ ба марҳилаи сулҳ нақши ҳалкунанда дорад. Интихоб шудани муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳайси Раиси Шӯрои Олӣ ва сипас Президенти кишвар, гардиши куллие буд, ки стратегияи давлатро аз мантиқи «ҷанг то пирӯзӣ» ба мантиқи «сулҳ тавассути мусолиҳа ва гузаштҳо» табдил диҳад. Иродаи сиёсии роҳбарияти Тоҷикистон дар чанд самти консептуалӣ зоҳир гардид:

1. Кафолати амният ва авф: Пешниҳоди авфи умумӣ барои иштирокчиёни низоъҳои сиёсӣ, ки унсури муҳимми боварии мутақобила гардид.

2. Интегратсияи (ҳамгироии) сохторӣ: Омодагӣ барои ворид намудани 30 фоизи намояндагони мухолифини (оппозитсияи) собиқ ба сохторҳои иҷроияи ҳокимияти давлатӣ.

3. Реинтегратсияи низомӣ: Ворид намудани сохторҳои мусаллаҳи мухолифин ба сохторҳои расмии низомии кишвар, ки ин хатари такроршавии ҷангро аз байн бурд.

Аксари низоъҳои дохилии охири асри ХХ ва аввали асри XXI нишон медиҳанд, ки таҳмили моделҳои сулҳи беруна аксар вақт ба суботи дарозмуддат оварда намерасонад. Модели Тоҷикистон аз он сабаб муваффақ шуд, ки «соҳибияти раванди сулҳ» дар дасти худи тоҷикон буд. Ниҳодҳои ҷаҳонӣ, аз ҷумла Созмони Миллали Муттаҳид (СММ) ва Созмони Амнияти Ҳамкории Аврупо (САҲА), ҳамроҳ бо кишварҳои кафил (Русия, Эрон, Қазоқистон, Узбекистон ва ғайра) нақши фасилитатор (осонсоз)-ро бозиданд, вале мазмуну муҳтавои созишномаҳо маҳсули тафаккур ва фарҳанги ниёгони миллати тоҷик буд. Комиссияи Оштии Миллӣ (КОМ) ҳамчун як ниҳоди муваққатии беназир, платформаи асосии институтсионалие гардид, ки дар он тамоми зиддиятҳо тавассути консенсус ҳаллу фасл мешуданд.

Таҷрибаи сулҳофаринии Тоҷикистон ба хазинаи дипломатияи ҷаҳонӣ ҳамчун як мактаби нодири ҳалли низоъҳои дохилидавлатӣ ворид гардид. Меъмори асосии ин раванди таърихӣ, Пешвои миллат - Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон моҳияти фалсафӣ ва сиёсии ин пирӯзиро устувор ва нишонрас таъкид кардаанд, ки Ваҳдати миллӣ барои мо як калимаи оддӣ ё шиор нест, балки заминаи ҳаётан муҳиммест, ки ҳастии миллат ва устувории давлати моро кафолат медиҳад. Мо тавонистем аз болои кинаву адоват баланд шуда, манфиати умумимиллиро аз манфиатҳои гурӯҳӣ ва шахсӣ боло гузорем ва ин бузургтарин дарси таърихии ин раванд аст.

Роҳбарони созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ва сиёсатмадорони барҷастаи ҷаҳонӣ ин дастовардро баланд арзёбӣ кардаанд. Бутрос Бутрос-Ғолӣ (собиқ Дабири кулли СММ - 1992–1996) ишора карда буд, ки таҷрибаи Тоҷикистон саҳифаи наве дар хазинаи СММ мебошад, зеро дар он усулҳои анъанавии оштии миллӣ бо механизмҳои муосири байналмилалӣ синтези муваффақро ба вуҷуд оварданд. Ҳамчунин, Кофи Аннан (собиқ Дабири кулли СММ - 1997–2006)  низ раванди сулҳи тоҷиконро ҳамчун намунаи беназири дипломатияи пешгирикунанда ва сулҳсозӣ дар таърихи муосир арзёбӣ карда, таъкид намуда буд, ки ин таҷриба имконияти компромисси сиёсиро ҳатто дар амиқтарин буҳронҳо собит сохт.

 Президенти Федератсияи Русия Владимир Путин низ ба ин мактаби сулҳ баҳои баланд дода, қайд мекунад, ки Тоҷикистон тавонист аз яке аз мураккабтарин ва хунинтарин низоъҳои дохилӣ бо сарбаландӣ ва хирадмандии сиёсӣ берун ояд ва модели оштии миллии он намунаи ибрат барои ҳалли дигар буҳронҳои минтақавӣ мебошад.

 Коршиносони Пажӯҳишгоҳи сулҳи Амрико (USIP) низ бар он назаранд, ки «Формулаи сулҳи тоҷикон» ба далели ҳамкории мутавозини ниҳодҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ устувор монд ва боис шуд, ки таъсироти берунаи деструктивӣ ба раванди сулҳ монеъ шуда натавонанд.

Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон низоми устувореро ба вуҷуд овард, ки кишварро аз як «минтақаи осебпазири амниятӣ» ба як субъект ва омили калидии таъминкунандаи амнияти геополитикӣ дар Осиёи Марказӣ табдил дод. Дар шароити муосир, ки Осиёи Марказӣ ба майдони рақобати шадиди геополитикии бозигарони бузурги глобалӣ (Русия, Чин, ИМА ва Иттиҳоди Аврупо) ва кӯшишҳои онҳо барои таҳкими нуфуз ва роҳандозии ҷангҳои гибридӣ ва инқилобҳои ранга табдил ёфтааст, Ваҳдати миллӣ ҳамчун сипари асосии масунияти дохилӣ хизмат мекунад. Танҳо суботи устувори сиёсии дохилӣ ба Тоҷикистон имкон медиҳад, ки дар баробари фишорҳои беруна истодагарӣ кунад ва манфиатҳои миллии худро мустақилона ҳимоя намояд, на ин ки ба майдони ҷангҳои проксии қудратҳои бузург табдил ёбад.

Консолидатсияи идеологӣ (ҳамбастагии ғоявӣ) ва сохтории ҷомеа ба мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва сохторҳои низомии кишвар имкон дод, ки тамаркузи худро ба мубориза бар зидди таҳдидҳои асимметрии муосир - терроризми байналмилалӣ, экстремизм ва қочоқи трансмиллии маводи мухаддир равона созанд. Мавқеи геостратегии Тоҷикистон ва доштани марзи тӯлонии 1344-километрӣ бо Афғонистон нақши кишварро дар геополитикаи минтақавӣ муайян мекунад.

Дар шароити мураккабшавии вазъи сиёсию низомӣ дар Афғонистон, устувории дохилии Тоҷикистон аҳамияти байналмилалӣ пайдо менамояд ва кишвар имрӯз ҳамчун форпост ва сипари боэътимоди Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ) ва Осиёи Марказӣ баромад мекунад. Изҳороти қатъии роҳбарияти кишвар дар масъалаи Афғонистон - зарурати таъсиси ҳукумати фарогир бо иштироки ҳамаи гурӯҳҳои этникӣ - нишон медиҳад, ки ваҳдати дохилӣ ба давлат қудрати баён ва ҳимояи манфиатҳои миллиро дар сатҳи баланди геополитикӣ додааст.

Ҳамкориҳои стратегии Тоҷикистон дар доираи созмонҳои калидии минтақавӣ ва глобалӣ ин устувориро нишон медиҳанд:

- Созмони Аҳдномаи Амнияти Дастаҷамъӣ (СААД): Тоҷикистон ҳамчун унсури марказии амнияти ҷанубии созмон эътироф шудааст ва суботи дохилии он имкон медиҳад, ки кишвар дар таҳкими иқтидори мудофиавӣ ва ҳифзи сарҳадҳои берӯнаи созмон саҳми фаъол дошта бошад.

- Созмони Ҳамкории Шанхай (СҲШ): Тоҷикистон яке аз давлатҳои таъсискунандаи ин созмон буда, дар таҳияи стратегияҳои мубориза ба зидди «се қувваи бадӣ» (терроризм, сепаратизм ва экстремизм), ки дар Конвенсияи Шанхай (соли 2001) расман мавриди истифода қарор гирифт, нақши калидӣ дорад. Маҳз бо ташаббуси Ҷумҳурии Тоҷикистон Сохтори минтақавии зиддитеррористӣ ва муборизаи муштарак бар зидди гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир заминагузорӣ шудааст.

- Созмони Миллали Муттаҳид (СММ): Муносибатҳои Тоҷикистон бо СММ нишондиҳандаи олии эътирофи байналмилалии модели сулҳхоҳӣ ва ташаббускории глобалӣ мебошад. Таҷрибаи муваффақи Миссияи нозирони СММ дар Тоҷикистон (UNMOT) заминаи устувори эътимодро гузошт ва имкон дод, ки кишвар аз як «истеъмолкунандаи амният» ба «истеҳсолкунандаи амният» ва лидери глобалӣ дар рӯзномаи об ва иқлим табдил ёбат. Қатъномаҳои СММ оид ба «Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018-2028»», эълон кардани соли 2025 ҳамчун «Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо» ва 21-уми март ҳамчун «Рӯзи умумиҷаҳонии ҳифзи пиряхҳо» исбот мекунанд, ки сулҳ ва ваҳдати миллӣ воситаи самарабахши қудрати нарми Тоҷикистон дар сиёсати ҷаҳонӣ мебошанд.

Идеологияи Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон танҳо бо ба даст овардани сулҳ маҳдуд намешавад, балки он заминаи асосии ҳувияти миллӣ ва рушди стратегии ҷомеаи муосир мебошад. Дар шароити печидаи геополитикии ҷаҳони имрӯз ва тамоюлҳои харобиовари ҷаҳонишавӣ, ин ғояи муттаҳидкунанда вазифаҳои ҳаётан муҳим ва стратегиро иҷро менамояд, ки муҳимтарини онҳо шикасти маҳалгароӣ ва ташаккули миллати воҳид мебошад.

Барои дарки амиқи ин дастовард, таҳлили решаҳои таърихии ин падида нишон медиҳад, ки маҳалгароии сиёсӣ дар ҷомеаи мо на як раванди табиию мустақил, балки мероси низоми куллгарои (тоталитарии) Шӯравӣ ва натиҷаи сиёсати ҳадафмандонаи ин низом буд. Дар даврони Шӯравӣ, аз ҷониби сохторҳои идеологӣ ва қудратҳои марказӣ, стратегияи ниҳонии «тақсим куну ҳукумат рон» ба воситаи тақсимоти нобаробари кадрӣ, ба вуҷуд овардани номутаносибии (диспропорсияи) рушди иқтисодию саноатӣ миёни минтақаҳову маҳалҳо ва таҳрики сунъии рақобатҳои маҳаллӣ амалӣ мешуд. Ин сиёсати идоракунии марказонидашуда кӯшиш мекард, ки бо нигоҳ доштани унсурҳои маҳалгароӣ ва монеъ шудан ба ташаккули як ҳувияти воҳиду мустақили миллии тоҷикӣ, заминаҳои муқовимати умумимиллиро заиф созад. Дар остонаи истиқлолият, маҳз ҳамин монеаҳои сунъии дар даврони Шӯравӣ заминаёфта, аз ҷониби қувваҳои тахрибкори дохилӣ ва доираҳои манфиатдори геополитикии беруна ба таври шадид таҳрик ва маблағгузорӣ шуда, кишварро ба гирдоби ҷанги таҳмилии бародаркӯш кашиданд.

Созишноми сулҳ ва идеологияи Ваҳдати миллӣ собит сохт, ки манфиатҳои умумимиллӣ ва давлатӣ аз ҳар гуна манфиатҳои суннатии маҳаллӣ ва гурӯҳӣ болотару муқаддастаранд. Ваҳдати миллӣ тавонист кулли сокинони кишварро дар атрофи як меҳвари воҳид - «Тоҷикистони ягона, мустақил ва соҳибихтиёр» муттаҳид созад ва шуури сокинонро аз сатҳи маҳаллӣ ба сатҳи умумимиллӣ бардорад ва он заминаҳои сохтаи сунъии даврони гузаштаро аз байн барад.

Яке аз бузургтарин дастовардҳои идеологии замони Ваҳдат, ки заминаи ин иттиҳоди умумимиллиро устувор намуд, эҳёи ҳадафманди ҳувияти ориёӣ ва бозгашт ба решаҳои таърихии аҷдодӣ мебошад. Дар марҳилаи ҳассоси пас аз ҷанги шаҳрвандӣ, ҷомеа ба як сарчашмаи бузурги илҳом ва худшиносӣ ниёз дошт, ки берун аз манфиатҳои ҳизбӣ ва маҳаллӣ бошад. Маҳз таърихи бошарафи куҳан ва тамаддуни ориёӣ ба ин василаи муқтадири ваҳдатофар табдил ёфт. Эҳёи хотираи таърихии ниёгон, арҷгузорӣ ба бузургони илму адаб ва таҷлили заминаҳои фарҳангии муштарак нишон дод, ки ҳамаи сокинони ин сарзамин ворисони як тамаддуни бузургу сулҳхоҳ ва дорои фарҳанги волои таҳаммулпазирӣ мебошанд.  Ин раванд тавонист ихтилофҳои идеологиро аз байн бурда, дар ҷомеа рӯҳияи ифтихори миллӣ ва худшиносии воқеиро устувор намояд.

Дар ин замина, супориш ва ташаббуси стратегии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бораи эъмор ва таъсиси «Конун» - Маркази тамаддуни ориёӣ, гоми бузурги таърихӣ ва амалии давлатдорӣ дар роҳи ниҳодсозии (институтсионализатсияи) хотираи таърихии ниёгон ба шумор меравад. Ин маркази беназир на танҳо ҳамчун як маҷмааи муҳташами фарҳангӣ ва илмӣ, балки ҳамчун пажӯҳишгоҳи бузурги худшиносӣ ва сипари ғоявӣ хизмат хоҳад кард. Таъсиси маркази мазкур нишон медиҳат, ки сиёсати фарҳангии замони Ваҳдат аз марҳилаи эҳёи оддӣ ба марҳилаи таҳқиқи амиқ, устуворсозии заминаҳои ғоявӣ ва муаррифии ҷаҳонии мероси аҷдодии мо гузаштааст. «Конун» ба меҳвари асосии тарбияи маънавӣ ва ҳувиятсозии насли нав табдил ёфта, пайванди зиндаи миёни гузаштаи пурифтихор, имрӯзи соҳибихтиёр ва ояндаи дурахшони миллатро таъмин месозад.

Дар асри ҷангҳои шадиди иттилоотӣ, ин ҳувияти аҷдодӣ ва сохторҳои фарҳангии мисли Маркази тамаддуни ориёӣ ҳамчун сипари боэътимод ва масунияти маънавию идеологии ҷомеа баромад мекунанд. Онҳо ҷавононро аз гирдоби хурофот, ифротгароӣ ва таъсири гурӯҳҳои тахрибкори бегона ҳифз менамоянд. Насли ҷавоне, ки таърихи пурифтихори худро медонад, ба мероси аҷдодии худ такя мекунад ва худро вориси арзандаи тамаддуни ориёӣ мешуморад, ҳеҷ гоҳ ба доми идеологияҳои бегона ва ифротӣ намеафтад. Насли ҷавони замони соҳибистиқлолӣ, ки дар шароити осоишта ва тинҷию амонӣ ба воя расидааст, дорои тафаккури комилан нав ва созанда мебошад. Ин насли ҷавон рушду шукуфоии Ватанро на дар низоъ, балки дар азхудкунии илмҳои муосир, технологияҳои нави иттилоотӣ ва заковату маърифат мебинад.

Бозгашт ба фарҳанги аҷдодӣ ва эҳёи марказҳои тамаддунӣ собит месозад, ки сулҳ ва таҳаммулпазирӣ дар хуну пӯсти миллати мо ҷой дорад. Сарчашмаҳо ва мабаъҳои таърихӣ собит месозанд, ки ниёгони мо ҳамеша парчамбардори илм, адолат ва ҳамзистии осоишта буданд. Имрӯз Ваҳдати миллӣ ин суннати деринаро дар қолаби давлатдории муосир эҳё намудааст.

Шароити мусоиди сулҳу субот имконоти таърихиро фароҳам овард, ки буҷети давлат на ба хароҷоти ҳарбию мудофиавӣ, балки ба соҳаҳои ҳаётан муҳим - маориф, тандурустӣ, технология ва фарҳанг равона карда шавад.  Ислоҳоти куллӣ дар соҳаи маориф, таъсиси стипендияҳои байналмилалии президентӣ, сохтмони садҳо мактабҳои муосир ва эҳёву ҷаҳонишавии ҷашнҳои бостонии миллӣ, аз қабили Наврӯз, Меҳргон, Сада ва Тиргон, унсурҳои асосии сохтории ин раванди созандагӣ мебошанд.

Дар ин замина, фарҳанги ғанию бостонии миллати тоҷик дар замони Ваҳдат ба як воситаи пуриқтидори дипломатияи фарҳангӣ табдил ёфтааст. Имрӯз Тоҷикистонро дар арсаи ҷаҳонӣ бо таърихи куҳан, тамаддуни сулҳхоҳона ва ташаббусҳои башардӯстонааш мешиносанд ва эътироф мекунанд. Сармоягузорӣ ба насли нав ва пайванди онҳо бо решаҳои таърихии аҷдодӣ бузургтарин дастоварди Ваҳдат аст, зеро маҳз ҳамин насли донишманд ва худогоҳ кафили пойдории абадии ин неъмати бебаҳо хоҳад буд.

Таҳлили амиқи равандҳои сиёсию стратегии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар се даҳсолаи охир собит месозад, ки Ваҳдати миллӣ танҳо як ҳуҷҷати таърихии сулҳ ё эъломияи сиёсӣ набуда, балки меҳвари асосии соҳибихтиёрии воқеӣ, кафили амният ва заминаи ниҳодсозии рушди сохтории кишвар мебошад. Пешвои миллат моҳияти стратегию ҳаётии ин падидаро дар Паёми худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 26 декабри соли 2018) ба таври дақиқ арзёбӣ намуда, таъкид доштанд: «Ваҳдати миллӣ барои мо як калимаи оддӣ ё шиор нест, балки пойдевори мустаҳками давлатдории миллии тоҷикон, шарти аввалину зарурии амалӣ шудани тамоми мақсаду нақшаҳои мо ва кафолати ҳаёти осоиштаву хушбахтонаи мардуми кишварамон мебошад».

Дар шароити муосир, ки ҷаҳонишавӣ ва ҷангҳои гибридӣ устувории давлатҳои миллиро зери суол мегузоранд, ин падида на танҳо як сипари идеологӣ, балки заминаи асосии устувории соҳибихтиёрии давлат мебошад. Он ба ҷомеа имкон медиҳад, ки дар баробари фишорҳои геополитикӣ, таҳдидҳои амниятӣ, экстремизми диниву мафкуравӣ ва дахолатҳои ошкору пинҳонии беруна устувории худро нигоҳ дорад. Ваҳдати миллӣ манбаи асосии қудрати дохилӣ ва пойдевори худшиносии воқеии тоҷикон аст, ки фазои сиёсии кишварро аз парокандагӣ эмин медорад ва рушди босуботи Тоҷикистонро дар саҳнаи байналмилалӣ кафолат медиҳад.

Судуров С.А.

ходими калони илмии шӯъбаи ИДМ – и                        

Институти омӯзишимасъалаҳоидавлатҳоиОсиёваАврупоиАМИТ