Дар таърихи ҳар як халқу миллат рӯйдодҳое арзи ҳастӣ мекунанд, ки сарнавишт ва ояндаи дурахшони онро муайян месозанд. Барои миллати куҳанбунёди тоҷик Ваҳдати миллӣ ва Сулҳи пойдор аз ҷумлаи ҳамин гуна падидаҳои тақдирсозу муқаддас мебошанд. Ваҳдати миллӣ натанҳо суботи сиёсию иҷтимоиро дар кишвар таъмин намуд, балки ҳамчун омили калидии таҳкими худшиносӣ ва ташаккули тафаккури миллӣ нақши босазо гузошт. Муаррифии дурусти ин падида ва дарки амиқи он барои насли ҷавон асоси пойдории давлатдории миллӣ мебошад.
Тафаккури миллӣ ва худшиносӣ унсурҳои калидии ҳувияти ҳар як сокини ҷомеа ба шумор мераванд. Худшиносӣ ин шинохти таърих, фарҳанг, забон ва ниёгони худ мебошад. Тафаккури миллӣ бошад, қобилияти дарки манфиатҳои олии давлату миллат ва гузоштани онҳо аз манфиатҳои шахсию гурӯҳӣ аст.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид менамоянд, ки «Ваҳдати миллӣ барои мо омили қатъии ҳифзи истиқлолияти давлатӣ, сипари боэътимоди муҳофизати марзу буми аҷдодӣ ва шарти пешрафту шукуфоии Ватани маҳбубамон мебошад». Маҳз тавассути ваҳдат ҷомеа ба ин хулоса омад, ки бе донистани гузашта ва бе эҳтироми арзишҳои миллӣ наметавон давлати муқтадир сохт.
Ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ дар оғози солҳои 90-уми асри гузашта миллатро ба парокандагӣ ва давлатро ба нестӣ таҳдид мекард. Имзои Созишномаи умумии истирори сулҳ ва созгории миллӣ дар Тоҷикистон (27 июни соли 1997) нуқтаи гардиш дар шуури ҷамъиятӣ гардид. Ваҳдат ба халқи тоҷик имкон дод, ки ба қадри арзишҳои миллӣ ва фарҳангии худ бирасад.
Пас аз ба даст омадани ваҳдат, раванди эҳёи ҷашнҳои миллӣ, аз ҷумла Наврӯз, Меҳргон ва Сада суръат гирифт. Ин ҷашнҳо, ки ҷузъи ҷудонашавандаи тафаккури миллати мо ҳастанд, дубора ҷойгоҳи худро ёфтанд. Илова бар ин, бузургдошти хотираи шахсиятҳои барҷастаи илму адаб ва сиёсат, аз қабили Исмоили Сомонӣ, Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Сино ва Бобоҷон Ғафуров дар замири ҳар як шаҳрванд ҳисси ифтихори миллиро бедор намуд.
Дар асри XXI, ки асри ҷаҳонишавӣ ва бархӯрди фарҳангҳост, таҳкими тафаккури миллӣ аҳамияти ҳаётан муҳим пайдо мекунад. Эмин нигоҳ доштани ҷомеа, махсусан ҷавонон, аз таъсири мафкураҳои бегона ва экстремистӣ танҳо тавассути таҳкими худшиносӣ имконпазир аст.
Ваҳдати миллӣ барои рушди соҳаҳои маориф ва илм замина гузошт. Китоби шоҳкории аллома Бобоҷон Ғафуров «Тоҷикон», ки бо ташаббуси Пешвои миллат ба ҳар як оилаи кишвар тақдим гардид, ҳамчун шиносномаи таърихии миллат хизмат мекунад. Омӯзиши ин гуна асарҳо дар заминаи сулҳу субот тафаккури солим ва ватандӯстиро дар байни ҷавонон устувор месозад.
Дар ҳамин замина метавон гуфт, ки ваҳдати миллӣ на танҳо як мафҳуми сиёсӣ, балки заминаи маънавӣ ва равонии рушди ҷомеаи Тоҷикистон аст. Он воситаи пуриқтидорест, ки тафаккури миллиро аз маҳдудиятҳои маҳалгароӣ ва кӯтоҳназарӣ наҷот дода, ба сатҳи умумимиллӣ ва давлатӣ бардошт. Муҳофизат ва арҷгузорӣ ба ин дастоварди бузург вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон аст, зеро ояндаи устувор ва рушди давлати соҳибихтиёр маҳз ба ҳамин арзишҳо вобастагӣ дорад.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон хеле воқеъбинона таъкид менамояд, ки “ғояи ваҳдати миллӣ ва сулҳу субот дар як марҳалаи муҳиму тақдирсози таърихи кишварамон ҳамчун омили муттаҳидкунандаи ҷомеа нақши муассиру арзандаи худро ба анҷом расонид. Ва акнун замони он фаро расидааст, ки ин падидаи муттаҳидсози миллат дар байни сокинони мамлакат, аз ҷумла наврасону ҷавонон, ба сифати воситаи муҳимми таҳкими худшиносӣ ва тафаккури миллӣ ҳарчи бештар тарғибу ташвиқ карда шавад”.
Ҳамин тариқ, ваҳдати миллӣ барои миллати тоҷик на танҳо як падидаи сиёсӣ ё санаи таърихӣ, балки асоси пойдории давлатдорӣ ва омили калидии эҳёи маънавият ба шумор меравад. Ин дастоварди тақдирсоз имкон дод, ки ҷомеа аз парокандагӣ наҷот ёфта, ба шинохти амиқи таърих, фарҳанг ва арзишҳои ниёгони худ рӯ оварад.
Дар шароити муосири ҷаҳонишавӣ, ваҳдат ва худшиносӣ ҳамчун сипари боэътимод ҷомеаро аз таъсири мафкураҳои бегона ва ифротӣ ҳифз намуда, дар замири насли ҷавон ҳисси ватандӯстиву ифтихори миллиро устувор мегардонад. Мусаллам аст, ки гузариш аз манфиатҳои шахсию гурӯҳӣ ба манфиатҳои олии давлатӣ маҳз тавассути тафаккури миллӣ имконпазир гашт.
Бинобар ин, ҳифз ва арҷгузорӣ ба ваҳдати миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванд аст, зеро ояндаи дурахшон ва рушди устувори Тоҷикистони соҳибихтиёр мустақиман ба таҳкими ин арзишҳои ҳаётӣ вобастагӣ дорад.
ДАВЛИЁРОВА Сафаргул Тешаевна,
ходими пешбари илмии Шуъбаи
Иттиҳоди Давлатҳои Мустақили
Институти омӯзиши масъалаҳои
давлатҳои Осиё ва Аврупои АМИТ,
номзади илмҳои фалсафа, дотсент